တ႐ုုပ္ အေမရိကန္ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းလား

0
7711


ထ၀္

ယခုုႏွစ္အတြင္း အဆိုုးရြားဆံုုးႏိုုင္ငံေရးစိတ္ပ်က္မႈျဖစ္ၿပီးေနာက္မွာ ေနာက္ထပ္ စိတ္ပ်က္စရာ တစ္ခုုကိုု ထပ္ၿပီး ခန္႔မွန္းေျပာဆိုု လာၾကပါတယ္။ အဲ့ဒါကေတာ့ “တ႐ုုတ္ႏိုုင္ငံအေနနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ ေရႊေခတ္ကိုုေရာက္ၿပီလိုု႔ ထင္ျမင္ယူဆေနလိမ့္မယ္” ဆိုုတဲ့ ခန္႔မွန္းေျပာဆိုုမႈျဖစ္ပါ တယ္။ ဒီခန္႔မွန္းေျပာဆိုုခ်က္

ဟာ မၾကာေသးမွီကမွ မွန္ကန္ခဲ့တဲ့ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြထက္ ထူးဆန္းတာ ေတာ့လဲ မဟုုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုုခန္႔မွန္းတာ ႐ူးေနလိုု႔လား။ ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္ကာလတုုန္းက ေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ တရုုတ္ႏိုုင္ငံဟာ ကေလး ေတြဆီကေန သၾကားလံုုးလိမ္စားသလိုုမ်ဳိးပဲ အေမရိကန္ ကအလုုပ္အကိုုင္ေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းေတြကိုု လိမ္ၿပီးယူသြားေနတယ္လိုု႔ စြပ္စြဲေျပာဆိုုခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ တ႐ုုတ္ကိုု ကုုန္သြယ္ေရးစစ္ဆင္ႏႊဲဖိုု႔ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ပါတယ္။ သမၼတျဖစ္တဲ့ ပထမဦးဆံုုးေန႔မွာပဲ တ႐ုုတ္ဟာ ေငြေၾကးအျမတ္ထုုတ္ေနသူလိုု႔ သတ္မွတ္ဖိုု႔ ကတိစကားေပးခဲ့ပါ တယ္။ တ႐ုုတ္သြင္းကုုန္ေတြကိုု ၄၅% အထိ သြင္းကုုန္ခြန္သတ္မွတ္ျခင္းျဖင့္ အျပစ္ေပးမယ္လိုု႔လဲ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဘားရက္အိုုဘားမားနဲ႔ ရွီးဂ်င္ပင္းတိုု႔ စက္တင္ဘာလတုုန္းက လက္မွတ္ထိုုးခဲ့ၾကတဲ့ ရာသီဥတုုေျပာင္းလဲမႈဆိုုင္ရာ သေဘာတူညီမႈကိုုလဲ ဆြဲၿဖဲပစ္မယ္လိုု႔ ကတိေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒီၾကားထဲမွာပဲ တရုုတ္နဲ႔ဆက္ဆံရဖြယ္ရွိသူေတြအျဖစ္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ရဲ႕ အစိုုးရအဖြဲ႕ထဲပါလာ မယ့္သူေတြအမည္စာရင္းကလဲ စိတ္မသက္သာစရာပါပဲ။ အေမရိကန္ႏိုုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ျဖစ္လာႏိုုင္ ေခ်မ်ားေနသူကေတာ့ တ႐ုုတ္နဲ႔ပတ္သက္လာရင္ စိတ္မရွည္တတ္တဲ့ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ေတာ္ဝန္ ေဟာင္း ႐ူဒီဂူလီယာနီနဲ႔ တ႐ုုတ္နဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ဆန္႔က်င္မႈရွိသူ ဂၽြန္ဘိုုတန္ တိုု႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လဲ တ႐ုုတ္ကေတာ့ ေတာက္ပတဲ့အျခားတစ္ဖက္ျခမ္းကိုု ျမင္ေအာင္ႀကိဳးစားၾကည့္ႏိုုင္ဖိုု႔ စတင္ေနပါတယ္။ ႀကီးထြားလာေနတဲ့ တရုုတ္ရဲ႕အေကာင္းျမင္ဝါဒကေတာ့ တကယ္လိုု႔သာ ေဒၚနယ္ ထရမ့္ဟာ အလုုပ္အကိုုင္ကိစၥနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္တြင္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုုရင္ေတာ့ သူဟာ ထိေတြ႕ဆက္ဆံ ေရးနဲ႔ကုုန္သြယ္ေရးကိုု ျပန္ၿပီးဦးတိုုက္ရမွာပဲ ဆိုုတဲ့အျမင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ကာကြယ္ခုုခံ ေရး အယူအဆဟာ အေမရိကန္ကိုု တစ္ဖန္ျပည္လည္ၿပီး မဟာအင္အားႀကီးျဖစ္ေစမယ္ ဆိုုတဲ့ ေၾကြး ေၾကာ္မႈနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္လိုု႔ပါပဲ လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကာလတုုန္းက ေဒၚနယ္ထရမ့္ ေၾကြး ေၾကာ္ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တာေတြဟာ ေလျပင္းတိုုက္ခတ္႐ံုုသက္သက္သာျဖစ္ တယ္လိုု႔ ဒီတြက္ခ်က္မႈ ကေနတစ္ဆင့္ တရုုတ္အရာရွိႀကီးေတြ ေမ ွ်ာ္လင့္တာထားၾကပါတယ္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္အေနနဲ႔ တ႐ုုတ္ ႏိုုင္ငံဟာ ေငြေၾကးအျမတ္ထုုတ္ေနသူလိုု႔ သတ္မွတ္ေကာင္းသတ္မွတ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုုသာ ေျပာဆိုုသတ္မွတ္မယ္ဆိုုရင္ စံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလုုပ္ရဦးမွာျဖစ္ၿပီး တစ္ႏွစ္အတြင္း တရားဝင္စာထုုတ္၊ ပံုုႏွိပ္ေဖာ္ျပႏိုုင္မွာမဟုုတ္ပါဘူး။ အဲ့ဒီလိုုလုုပ္ၿပီးရင္ေတာင္မွ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႔ လက္ေတြ႕က်တဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ နဲနဲပဲ လုုပ္ႏိုုင္စရာရွိပါတယ္။

ယခုုတစ္ပတ္အေစာပိုုင္းတုုန္းက ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ တ႐ုုတ္ေခါင္းေဆာင္ ရွီတိုု႔ ဖုုန္းဆက္စကား ေျပာခဲ့ၾကၿပီး ေပက်င္းသတင္းစာ တစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ့ ဂလိုုဘယ္တိုုင္းမ္က ဒီအေၾကာင္းကိုု စကားၾကြယ္ ၾကြယ္နဲ႔ သတင္းတင္ဆက္ခဲ့ပါတယ္။ မာစတာ ရွီက ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ေရးကိုု ေတာင္းဆိုုခဲ့ၿပီး ေဒၚနယ္ထရမ့္က ယခုုဖုုန္းေခၚဆိုုမႈကိုု သံတမန္ေရးအရ အျပစ္ဆိုုဖြယ္ရာမရွိ စင္းလံုုးေခ်ာပါပဲ” လိုု႔ ေျပာဆိုုခဲ့ေၾကာင္း၊ အေကာင္းျမင္မႈကိုု ပိုုမိုုျဖစ္ထြန္းေစခဲ့ေၾကာင္း၊ ေနာက္ေလးႏွစ္တာအတြင္း မဟာ အင္အားႀကီးႏွစ္ႏိုုင္ငံကိုု အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္းျဖင့္ သတင္းစာက ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ကေတာ့ မာစတာထရမ့္ဟာ အဓိကအင္အားႀကီးႏိုုင္ငံအၾကားဆက္ဆံေရးမွာ လက္ေတြ႔ က်တဲ့ နည္းလမ္းနဲ႔ ျပန္လည္ပံုုေဖာ္သြားရာမွာ ရန္စြယ္တေငါေငါနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သြားမယ့္ အေမရိကန္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ဝါရွင္တန္က ႏိုုင္ငံေရးသမားေတြက သူ႔ကိုု ျပန္ေပးဆြဲ သိမ္းပိုုက္မသြားတာ ရယ္၊ သူဟာ စီးပြားေရးသမားျဖစ္ၿပီး အေျခခံက်တဲ့ ႐ႈေထာင့္ကေန႐ႈျမင္တတ္သူျဖစ္တာကိုု ေက်းဇူး တင္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ဂလိုုဘယ္တိုုင္းမ္သတင္းစာက ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

ပိုုၿပီး တင္းမာတဲ့သေဘာထားရွိတဲ့ တ႐ုုတ္အသိုုင္းအဝိုုင္းရဲ႕ အေကာင္းျမင္ဝါဒကေတာ့ မစၥတာထရမ့္အစိုုးရဟာ ဗရမ္းဗတာနဲ႔ စီမံအုုပ္ခ်ဳပ္ႏိုုင္စြမ္းမရိွပဲ ေရရွည္မွာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနတဲ့တ႐ုုတ္နဲ႔ယွဥ္ၿပီး က်ဆံုုးေနတဲ့အေမရိကန္က ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ကိုု သာ အရင္ဆံုုးအထိနာေစ မယ္ဆိုုတဲ့ အေတြးအေပၚအေျခခံတြက္ခ်က္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဂလိုုဘယ္တိုုင္းမ္သတင္းစာကေတာ့ “ဘယ္လိုု ဗရမ္းဗတာကိစၥမ်ဳိးသူဖန္တီးလိမ့္မလဲဆိုုတာ က်ေနာ္တိုု႔ ျမင္ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္” လိုု႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္ကပဲ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါေသးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘားရက္အိုုဘားမားရဲ႕အစီအစဥ္ကိုု ေနာက္ ေက်ာခိုုင္းလိုုက္တာကိုုေတြ႕လိုုက္ရတဲ့အတြက္လဲ တ႐ုုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေက်နပ္ေနပါတယ္။ တ႐ုုတ္ေတြက ဘားရက္အိုုဘားမားရဲ႕ အာရွဝင္႐ိုုး အယူအဆကိုု အရမ္းမုုန္းတီးပါတယ္။ မစၥတာရွီက ၂၀၁၃ ခုုႏွစ္တုုန္းက တင္ျပခဲ့တဲ့ မဟာအင္အားႀကီးႏိုုင္ငံအၾကားဆက္ဆံေရး ဆိုုတဲ့ ႏွစ္ဖက္ႏိုုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအစီအစဥ္ကိုု လက္မခံခဲ့တဲ့ ဘားရက္အိုုဘားမားရဲ႕ ႏွစ္ဖက္လံုုး႐ႈံးေစတဲ့ စိတ္ဓါတ္မ်ိဳးကိုု ခါးသီးေနခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ေဒၚနယ္ထရမ့္အေနနဲ႔ က်မ္းက်ိန္မိန္႔ခြန္းေျပာၿပီးတာနဲ႔ ႏွစ္ႏိုုင္ငံေခါင္းေဆာင္အၾကား ပထမဦးဆံုုး ေတြ႕ဆံုုပြဲမွာ ဘာေတြ မ်ားေဆြးေႏြးၾကမလဲဆိုုတာ ခုုကတည္းက ခန္႔မွန္းလိုု႔ရပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုုင္ရမိန္႔ခြန္းေျပာတုုန္းက ေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ အေဝးေျပး လမ္းမႀကီးေတြ၊ တံတား ေတြ၊ တူးေျမာင္းေတြ၊ ေလဆိပ္ေတြ၊ ေက်ာင္းေတြ၊ ေဆး႐ံုုေတြ ေဆာက္လုုပ္ေပးဖိုု႔ဆိုုၿပီး ကြန္ကရိ ေလာင္းတဲ့ ကတိေတြေပးခဲ့ပါတယ္။ မာစတာရွီကလည္း သူတိုု႔ဟာ ေဆာက္လုုပ္ေရးလုုပ္ငန္းမွာ ကၽြမ္းက်င္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပါလိမ့္မယ္။ တ႐ုုတ္ဟာ အေမရိကန္မွာမရွိတဲ့ မိုုင္ ေပါင္း ၁၂၀၀၀ ရွိတဲ့ က်ည္ဆံရထားလမ္းေတြကိုု ေဆာက္လုုပ္ပိုုင္ဆိုုင္ထားတဲ့အေတြ႕အႀကံဳရွိေၾကာင္း ဟိုုးဗား ေရကာတာ ေလာက္ျမင့္ၿပီး ေျခာက္ဆေလာက္ပိုုရွည္တဲ့ ယန္စီျမစ္ထဲက သရီးေဂ်ာ့ေရကာတာကိုု ေဆာက္လုုပ္ခဲ့ တဲ့အေတြ႕အႀကံဳရွိ ေၾကာင္း ေျပာပါလိမ့္မယ္။ မစၥတာရွီအေနနဲ႔ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈ ေပးႏိုုင္ေၾကာင္း ကိုုလည္း ေျပာဆိုုမွာျဖစ္ၿပီး သမၼတသစ္ရဲ႕ေဆာက္လုုပ္ေရး လုုပ္ငန္းေတြကိုုအားျဖည့္ေပးဖိုု႔ တ႐ုုတ္မွာ ကၽြမ္းက်င္မႈေတြရွိေၾကာင္းကိုုလဲ ေျပာဆိုုမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလိုုကူညီတာဟာ အေမရိကန္မွာ အလုုပ္အကိုုင္ေတြဖန္တီးေပးလိုုလိုု႔ျဖစ္ေၾကာင္းကိုုလဲ အထူးအေလးေပးေျပာဆိုုမွာျဖစ္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ စိတ္ေကာင္းေစတနာေရာင္ျပန္ဟပ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပတဲ့အေန နဲ႔ သမၼတအိုုဘားမားက ျငင္းဆိုုခဲ့တဲ့ တရုုတ္ဦးေဆာင္ေနတဲ့ အာရွအေျခခံအေဆာက္အဦးဆိုုင္ရာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈဘဏ္ကို အေမရိကန္အေနနဲ႔ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ေပးေစလိုုေၾကာင္း ေျပာပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ အာရွနဲ႔ဥေရာပကိုုဆက္တဲ့ လမ္းနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အဦးေတြေတာက္လုုပ္မယ့္ “ခါးပတ္ လမ္းေၾကာင္းနဲ႔လမ္းမ်ား” ဆိုုတ့ဲ မစၥတာရွီရဲ႕ အစီအစဥ္ကိုုလဲ ေထာက္ခံေပးဖိုု႔ ေျပာပါဦးမယ္။ မစၥတာ ထရမ့္ရဲ႕အႀကံေပးကေတာ့ ဒါေတြဟာ လုုပ္ေဆာင္ရမယ့္လုုပ္ငန္းထဲ ပါၿပီးသားပါပဲလိုု႔ ေျပာပါ လိမ့္ မယ္။
international-article-photo
တစ္ဖက္မွာလဲ လူေျပာသူေျပာနည္းတဲ့ ပ်ားရည္ဆမ္းကိစၥတစ္ခုုရွိေနပါတယ္။ တ႐ုုတ္ကေတာ့ ဒါကိုု ဆႏၵရွိေနပါတယ္။ အဲ့ဒီ အတြက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းတဲ့ ႏိုုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးရွိဖိုု႔ဟာ မစၥတာရွီ အတြက္ အေရးတႀကီးလိုုအပ္ေနပါတယ္။ မစၥတာရွီဟာ ေနာက္ႏွစ္မွာ ပါတီေခါင္းေဆာင္အေျပာင္း အလဲလုုပ္ဖိုု႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ သူ႔ရည္ရြယ္ခ်က္က သူ႔အာဏာကိုု ပါတီတြင္းမွာ ပိုုမိုုခိုုင္မာေအာင္ လုုပ္ေဆာင္ဖိုု႔ပဲ။ ဒါမွသာ သူ႔ကိုုဆက္ခံမယ့္သူကိုု သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ေရြးခ်ယ္ႏိုုင္တဲ့ အေျခအေနရမွာ မိုု႔လိုု႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုု ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ေဆာင္ရြက္ႏိုုင္ဖိုု႔ သူ အာ႐ံုုစိုုက္ရပါလိမ့္မယ္။

ဒါေပမယ့္ ပ်ားရည္ဆမ္းကာလကိုု ထာဝရတည္တံ့ဖိုု႔ေတာ့ မေမွ်ာ္လင့္သင့္ပါဘူး။ တရုုတ္အေနနဲ႔ မစၥတာထရမ့္ရဲ႕ ကုုန္သည္ဆန္တဲ့ အေျခခံသိစိတ္ရဲ႕ အားသာခ်က္ကိုု ေလ်ာ့မတြက္သင့္ပါဘူး။ အေမရိကန္ေဒၚလာကိုု ေရရွည္တည္တံဖိုု႔အတြက္ ကိုုယ့္ေငြေၾကးကိုုပဲ ျပန္လည္စီမံခန္႔ခြဲဖိုု႔ ဆိုုတဲ့ ဒုုတိယစိတ္ကူးမ်ဳိးလဲ ရွိေကာင္းရွိေနႏိုုင္ပါတယ္။ အေရွ႕အာရွမွာ အေမရိကန္အာဏာကိုု တည္ ေဆာက္ထားဖိုု႔ အေတြးကလဲ ျပန္လည္ေခါင္းေထာင္လာႏိုုင္ပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးကိုု ပံုုႏွိပ္ေနစဥ္မွာပဲ ဂ်ပန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုုအာေဘးက ဂ်ပန္ဟာ သူ႔ ကိုုယ္သူကာကြယ္ႏိုုင္ဖိုု႔အတြက္ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လိုု႔ အေမရိကန္ေခါင္းေဆာင္ေလာင္း ေဒၚနယ္ထရမ့္ကိုု ဖုုန္းဆက္ေျပာဆိုုခဲ့ပါတယ္။

မဟာအင္အားႀကီးႏွစ္ႏိုုင္ငံအၾကားဆက္ဆံေရးကိုု ဘယ္အေၾကာင္းတရားေတြက ဆိုုးရြာေစမ လဲဆိုုတာကိုုလဲ ဘယ္သူမွ မသိႏိုုင္ပါဘူး။ ၂၀၀၁ ခုုႏွစ္တုုန္းက အေမရိကန္ေထာက္လွမ္းေရး ေလယာဥ္နဲ႔ တ႐ုုတ္တိုုက္ေလယာဥ္တိုု႔ ေဝဟင္မွာ တိုုက္ခိုုက္မိၾကတဲ့ကိစၥလိုုမ်ဳိး ႏွစ္ႏိုုင္ငံေခါင္းေဆာင္ ေတြအၾကား စိတ္ဆိုုးေဒါသျဖစ္စရာအေၾကာင္း ႀကီးႀကီးမားမားေတာ့ ဒီတစ္ေလာမွာ မရွိေနပါဘူး။ သိုု႔ေသာ္ျငားလည္း အဲ့လိုုမ်ဳိးမေတာ္တဆကိစၥေတြက ေတာင္တ႐ုုတ္ပင္လယ္နဲ႔ အေရွ႕ပိုုင္း ပင္လယ္ ထဲမွာ ျဖစ္ႏိုုင္ေခ်မ်ားမ်ားစားစားရွိေနတယ္လိုု႔လဲ ေတြးစရာရွိပါတယ္။ ႏိုုင္ငံတကာဆက္ဆံ ေရးမွာ မစၥတာထရမ့္တစ္ေယာက္တည္းသာ ရင္ဆိုုင္ျဖတ္ေက်ာ္ရမွာမဟုုတ္ပဲ မစၥတာရွီလဲ ျဖတ္ေက်ာ္ရင္ဆိုုင္ ရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုုတာ မေမ့ဖိုု႔လိုုပါတယ္။

ရင္းျမစ္ – အီေကာ္ေနာမစ္

Please follow and like us:

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.